** سَلْماس ** یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی و مرکز شهرستانی به همین نام است. این شهر در ۸۰ کیلومتری شمال ارومیه در مسیر راه ارتباطی ارومیه-تبریز واقع شده‌است. جمعیّت آن طبق سرشماری سال ۸۵ در حدود ۸۰ هزار نفر می‌باشد. زبان اکثریت مردم سلماس ترکی آذربایجانی می باشد در سال ۱۳۰۹ خورشیدی، زمین لرزه‌ای این شهر را با خاک یکسان کرد. در پی این زمین لرزه، شهر جدید سلماس با توجه به اصول شهرسازی مدرن و با طرح شطرنجی در چندکیلومتری شمال ویرانه‌های دیلمان ساخته شده‌است. سلماس علاوه بر پیشینه تاریخی چندین هزارساله خود یکی از شهرهای مهم آذربایجان در تاریخ تحولات سیاسی ایران بوده‌است. بخصوص در دوران نهضت مشروطه شهیدانی همچون «حیدرخان عمواوغلی» اولّین مهندس برق ایران و «سعید سلماسی» را در خود پرورده و تقدیم جنبش مشروطیت نموده‌است. سلماس مرکز شهرستان در ۳۸ درجه، ۱۲ دقیقه شمالی و ۴۴ درجه و ۴۶ دقیقه و ۴۰ ثانیه شرقی در سرزمین آذربایجان در استان آذربایجان غربی به مرکزیت ارومیه واقع می‌باشد. فاصله سلماس از ارومیه ۹۵ کیلومتر، از همسایه شمالی، خوی ۴۵ کیلومتر، همسایه‌های شرقی شبستر و تسوج به ترتیب ۹۰ و ۵۵ کیلومتر می‌باشد. سلماس از طریق جاده گونئی با تبریز ارتباط دارد. این جاده در حدود ۱۶۰ کیلومتر طول دارد. از طریق راه آهن سلماس به تبریز، تهران، آنکارا، استانبول و سوریه می‌توان مسافرت کرد. ایستگاه قره تپه سلماس محل استقرار گمرک می‌باشد. مسافرین استانبول و سوریه امور گمرکی خود را در اینجا انجام می‌دهند. منطقه آزاد تجاری سلماس در این منطقه قرار دارد. فرودگاههای ارومیه و خوی در ۸۰ و ۲۵ کیلومتری سلماس قرار دارد. در سالهای اخیر اسکله سلماس به نام بره در دریاچه ارومیه فعال بوده ولی اینک فعالیت چندانی ندارد. در ۱۶ اردیبهشت ۱۳۰۹ خورشیدی زمین‌لرزه‌ای به مقیاس ۷٫۲ ریشتر این شهر را که دیلمقان نامیده می‌شد ویران می‌کند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانه‌های دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا می‌شود و نام شاهپور(به طور مخفف شاپور گفته می‌شد) به خود می‌گیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا می‌کند. *# تاریخ سیاسی این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بوده‌است. سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بوده‌اند. از جمله مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری سلماس می‌توان به آبشار خور خورا، کلیساهای هفتوان، قلعه چهریق، قلعه قارنی یاریق، درّه زولاچای، تالاب چیچک، درّه تمر، آب گرم ایسی سوو سنگ نگاره خان تختی را نام برد. مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شهرستان سلماس؛ * ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه * امامزاده کهنه شهر * امامزاده برگشاد (امامزاده هشتم) * آبشار خورخورا * آبشار تمر * کلیساهای هفتوان * خسروا * قلعه چهریق * قلعه قارنی‌یاریق واقع درروستای آجواج * دره زولا چای * تالاب چیچک * تالاب آق زیارت * دره تمر * آب گرم ایسی‌سو * سنگ نگاره خان‌تختی * تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد * تپه مغانجوق * حمام شیخ * زنجیرقلعه تمر * قلعه روستای هدر در نزدیکی روستای بزرگ سیلاب (نوشته از محمدخانی سیلابی) * پایانه مسافربری سلماس پایانه مسافربری سلماس روزانه به شهرهای خوی - تبریز- تهران روزانه سرویس مستقیم دارد. * فرودگاه * ایستگاه راه آهن سلماس یکی از نواحی چهارده‌گانهٔ راه‌آهن ایران است. مسیر راه آهن ایران - اروپا و ایستگاه راه آهن سلماس در منطقه ویژه اقتصادی سلماس سکوی پیشرفت و مکانی امن برای سرمایه گذاران است. که در جاده سلماس به خوی واقع شده است. * دانشکاه آزاد اسلامی - واحد سلماس: مهم‌ترین مرکز آموزش عالی در سطح شهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سلماس می‌باشد. این دانشگاه در سال ۱۳۷۹ و با پذیرش حدود ۲۳۰ دانشجو در هفت رشته شروع بکار کرد و اکنون بعد از گذشت ده سال با بیش ۲۵۰۰ دانشجو به یکی از مهم‌ترین مراکز آموزشی شمال استان تبدیل شده‌است. * مرکز آموزش عالی تربیت معلم امام خمینی سلماس: مرکز آموزش نیروی انسانی و تربیت معلم امام خمینی سلماس نیز از دیگر مراکز آموزش عالی سلماس محسوب می‌شود. * دانشگاه پیام نور سلماس: علاوه بر دانشگاه آزاد و مرکز تربیت معلم دو دانشگاه دیگر نیز در سطح شهر سلماس در سالهای اخیر تأسیس شده‌اند که عبارتند از: دانشگاه پیام نور سلماس و دانشگاه غیرانتفاعی معراج. * دانشگاه غیرانتفاعی معراج: